Vind jij het eenvoudig om je altijd en overal te concentreren? Ik niet. Zelfs in mijn eigen werkkamer is er altijd wel voldoende afleiding om me van m'n werk te houden. Sommige afleiding kun je niet voorkomen, maar andere afleiding kun je gelukkig wél elimineren met een paar simpele stappen.
Concentratie en focus zijn belangrijk bij kenniswerk. Niet alleen belangrijk omdat ze zorgen voor meer productiviteit, maar ook omdat ze cruciaal zijn om te werken met plezier. Wanneer je echt opgaat in je werk, kan dat een enorm gevoel van voldoening opleveren.
Creatief en gevoelig?
Creatieve en gevoelige mensen hebben veel meer last van afleiding dan andere mensen. Als je dus snel uit je concentratie te halen bent door je collega's, een rinkelende telefoon of een langsvliegende vogel, dan kon dat wel eens een teken zijn van creativiteit, in plaats van luiheid. Wanneer je meer prikkels waarneemt, storen ze je ook eerder.
Sowieso gaat het bij het vermijden van afleiding om wat jij nodig hebt. Je kunt veel ideeën van anderen oppikken, maar de uiteindelijke maatstaf is of het jou helpt om lekkerder te werken. Wees dus eens een weekje alert en probeer steeds als je afgeleid raakt even op te schrijven wat de afleiding was. Na een week kun je dan kijken welke afleiding je het eerst wilt wegwerken.
Afwisseling is het probleem
Afleiding gaat meestal over afwisseling. Als je achter je werkplek uitkijkt over een snelweg waar de hele dag dezelfde grijze autootjes langsrijden zul je ze na twee dagen niet eens meer opmerken. Maar wanneer er opeens een knalrode vrachtwagen tussenzit, of een felgele Kever zie je het meteen. Dat is een mooi systeem in je hersenen wat ervoor zorgt dat juist bijzondere gebeurtenissen meteen je aandacht trekken.
Afleiding komt of binnen via je zintuigen, of via je eigen gedachten. Wanneer je dus op een plek zit, waar je steeds afwisselende beelden aan je voorbij ziet trekken, of waar je onverwachte geluiden hoort, zorgt dat voor afleiding. En wanneer je hoofd helemaal vol zit met allemaal rompslomp, zal dat ook je aandacht vragen terwijl je met iets anders bezig wilt zijn.
Vermoeidheid speelt ook nog een rol. Wanneer je weinig energie hebt, is het lastiger om geconcentreerd te blijven. Of een mok met waterachtige substantie om een uur of vier nou de beste oplossing is weet ik niet, maar suikerdipjes en algemene vermoeidheid zijn wel dingen om bij jezelf in de gaten te houden. En weer geldt: wat voor iemand anders werkt, hoeft voor jou niet te werken. En andersom.
Je ogen, of je oren?
Probeer eens uit te vinden welke zintuigen jou het meest afleiden.
Wanneer je bijvoorbeeld heel visueel bent ingesteld, zijn dat juist de prikkels die je wilt vermijden. Het gaat dan om wat je ziet. Probeer je bureau eens tegen een blinde muur te zetten, draai de lamellen de andere kant op, en ruim vooral ook je bureau op. Voor jou is een clean-desk policy geen stomme regel, maar bittere noodzaak om geconcentreerd en lekker te kunnen werken.
Wanneer je juist last hebt van auditieve afleiding zit de oplossing in de hoek van wat je hoort. Je kunt eens proberen om bekende muziek op te zetten. Juist omdat je alle loopjes al kent, legt die muziek een soort 'geluidsdeken' over alle onverwachte geluiden die je wel zouden afleiden. Je zou ook eens White Noise kunnen proberen. En als niets anders werkt, zijn er altijd nog oordopjes als paardemiddel. Voor mensen die snel auditief zijn afgeleid is een kantoortuin trouwens een complete ramp: al die collega's die telefoneren, overleggen, kletsen, koffie halen – ze kunnen je binnen een ochtend tot wanhoop drijven.
Wanneer je vooral wordt afgeleid door je eigen gedachten, is het werken aan een leeg en helder hoofd cruciaal. Voor mijzelf was dat één van de beste ontdekkingen in het Getting Things Done systeem van David Allen; dat ik hyperproductief kan zijn, terwijl tegelijkertijd m'n gedachten heel rustig voelen. Dat is voor mij persoonlijk de aanleiding geworden voor het schrijven van deze meereffect artikelen en het samen met Marleen ontwikkelen van de meereffect training waarin we je dat allemaal leren.
Op je computer is trouwens ook nogal wat afleiding te vinden. Die leuke waarschuwingen dat er een nieuwe e-mail binnenkomt frustreren toch maar mooi het schrijven van het strategiedocument voor de komende vijf jaar. Zelf merk ik dat een trage computer ook een ramp is voor mijn concentratie. Zodra ik langer moet wachten dan een paar seconden begin ik al afgeleid te raken. Iets meer intern geheugen, of een snellere computer maken voor mij een enorm verschil. En MSN, Skype, RSS infobalken op je scherm: allemaal heel leuk, maar zet ze uit wanneer je geconcentreerd wilt werken.
Wat werkt voor jou?
Nogmaals: neem even tijd om uit te vinden waar voor jou het grootste probleem ligt, dat helpt je om ook een adequate oplossing te verzinnen. Ondertussen heb ik vast opgeschreven hoe je in Outlook de e-mail waarschuwing uitzet.
Gelukkig kun je jezelf een aardig zetje geven om geconcentreerder te werken. Ik denk dat ik nu eerst mijn eigen bureau maar eens ga verplaatsen…
Door: Taco Oosterkamp - Meereffect.nl