Werkt voor je

Druk, druk, druk. Last van tijdgebrek? Klaag dan niet, maar doe er iets aan. Want uiteindelijk is alles het gevolg van eigen keuzes, en niet die van de baas of je partner. Kees Harmsen heeft een paar boeken geschreven over timemanagement, maar noemt zich liever ambitiecoach. "Mijn passie ligt bij mensen hun ambities te laten ontdekken, en ze helpen bij het vormgeven daarvan. Dat doe ik als trainer, als adviseur en als coach bij Ardis."

door Onno van Buuren

Wat boeit je zo in timemanagement?
"Eigenlijk vind ik timemanagement een onzinnige term, want je kunt tijd niet managen. Ik noem het liever time-business of time-leadership. Je moet leiding geven aan je tijd, weten wat je wilt. Ik laat mensen vaak een nieuw visitekaartje maken als president-directeur van Mijn Tijd BV. Ze moeten het wel zo beleven. Sommigen zeggen: 'Ja, maar mijn tijd is van m'n baas of m'n partner'. Zolang je dat denkt is het heel lastig iets aan je tijd te doen. Je moet keuzes maken en die duidelijk communiceren, dus af en toe de confrontatie aangaan.

"Ik wil er wel voor waken dat ik niet teveel in de hoek van timemanagement word neergezet. Ik ben veel meer bezig met de vraag hoe mensen een eersterangs versie van zichzelf kunnen creëren, in plaats van een tweederangs versie van een ander. Authentiek gedrag en 'personal branding'. Ik geef toe, het klinkt een beetje plat Amerikaans; dat sausje probeer ik eraf te halen. Maar het wordt steeds belangrijker, want er gaat steeds meer werk verdwijnen door automatisering en outsourcing. Accountants laten hun basiswerk al doen in India. Ik zoek het antwoord aan de loopbaankant: wat maakt jou anders? Ik merk dat weinig mensen daar echt over nadenken. Als ik ernaar vraag vallen er vaak grote stiltes."

Welke kritiek heb je verder op het oude, klassieke timemanagement?
"Oorspronkelijk ging het om bewegingsstudies, puur gericht op efficiency. Denk aan de studies van Ford en Taylor. De vraag naar effectiviteit, de juiste dingen doen, is echter veel belangrijker. Daarnaast gaat het klassieke timemanagement ervan uit dat iedereen hetzelfde met tijd omgaat, maar dat klopt niet. Er zijn verschillen tussen personen onderling en tussen generaties. Ik ben bijvoorbeeld persoonlijk vrij chaotisch; je kunt het ook creatief noemen. Dat vraagt om een andere, minder beheersmatige stijl van timemanagement.

"De nieuwe generatie gaat ook anders met de tijd om en is gewend aan multi-tasking. Mijn dochters kunnen tegelijkertijd huiswerk maken, tv kijken en chatten, alles door elkaar. Als laatste is er een verschil in tijdsbeleving. Er zijn mensen die sterk in het nu leven, en mensen die liever plannen maken en vooruitdenken. Als je de natuurlijke stijl van mensen kent, en hun overtuiging of mindset, kun je veel beter werken aan een persoonlijke stijl van timemanagement"

Hoe doe je dat dan?
"Ik probeer ze te laten inzien dat ze uiteindelijk zelf verantwoordelijk zijn voor de keuzes die ze maken. Ook als je baas je hele dag indeelt, kun je daarover gaan praten. Ga die dialoog aan. Als dat niet helpt kun je eventueel ontslag nemen. Mensen hebben ook vaak het idee dat ze tijd verspillen met vergaderingen. Dingen worden eindeloos gecontroleerd en herhaald. Vaak is dat ook zo, maar ze durven er niet weg te blijven."

Door de toenemende bureaucratische managementcultuur zoals in de zorg en het onderwijs is de stopwatch weer helemaal terug.
"Dat is inderdaad vreselijk. Al die onderwijsmanagers. Van al die regels en procedures worden mensen niet gelukkig. Het haalt de creatitiviteit weg. Ik noem graag het voorbeeld van Semco, een bedrijf in Brazilië, waar het personeel de eigen werktijden en het salaris bepaalt. Ricardo Semler beschrijft dat in het boek 'The Seven-Day Weekend'. Zo kan het dus ook."

Vind je dat alle werknemers zelf hun tijd moeten kunnen indelen? Denk je dan niet dat veel mensen er dan de 'kantjes af zullen lopen'?
"Ik denk inderdaad dat werknemers uitstekend in staat zijn om hun eigen tijd in te delen. Misschien zijn er enkelen die er de kantjes vanaf lopen, maar dat is nog altijd te prefereren boven een vast tijdstramien, waarin mensen dagelijks moeten werken. Deze gedachte zie je ook terug bij Semler: geef mensen de verantwoordelijkheid en ze nemen de verantwoordelijkheid. Dat geldt in het bijzonder voor de mensen die nu als ongemotiveerd te boek staan. Dat heeft een reden en vaak is die terug te voeren op een gebrek aan mogelijkheden om de eigen functie een persoonlijke, zinvolle invulling te geven."

Wat betekent dat voor organisaties?
"De wereld wordt steeds onvoorspelbaarder, met snel opkomende bedrijven in India en China. Om te overleven moeten organisaties veel flexibeler en slagvaardiger worden. Je krijgt dus kleinere kernorganisaties, met allerlei groepen eromheen. Dat is een van de redenen dat Eckart Wintzen, de oprichter van automatiseerder BSO, er altijd voor heeft gewaakt dat afdelingen niet groter werden dan vijftig man."

Heb je een goede persoonlijke tip?
"Mensen zijn te jachtig geworden. Probeer regelmatig tot rust te komen, en niet alle tijd op te vullen met prikkels. Geniet van het moment. En vraag je af wat er bijdraagt aan de kwaliteit van je leven. Professioneel en privé. Dan krijg je kwalitijd."

categoryimage: