Werkt voor je

De hele wereld zien en goed verdienen. Piloot lijkt een droomberoep, maar om het te worden moet je je er veel voor ontzeggen. Martijn Broodbakker (30) haalde z’n brevet in Amerika, en om noodzakelijke vliegervaring op te doen trotseerde hij zandstormen in Iran. Nu vliegt hij bij Easyjet. In zijn pilotenuniform op Schiphol doet hij zijn relaas: “Ik ben nu m’n schade aan het inhalen”.

Was vliegen je jongensdroom?
“Het is een beetje gegroeid. Ik ben eerst technische natuurkunde gaan studeren in Delft, maar na bijna een jaar had ik daar genoeg van. Ik vond het te droog en niet praktisch gericht. Toen ben ik naar de HTS gegaan.

“Ondertussen hoorde ik verhalen over piloten die met Martinair het ene weekend naar Isla Marguerita vlogen, en na drie dagen aan het strand doorvlogen naar Denver, waar ze nog een paar dagen konden skiën. Die levensstijl trok me wel. En het beroep heeft een technische achtergrond met een heel praktische toepassing.”

Ben je toen een pilotenopleiding gaan doen?
“Niet meteen, want die is heel duur. Er zijn veel tussenpersonen die er een dikke boterham aan willen verdienen; die lokken al die jongens binnen, waarna het vies tegenvalt, soms tot aan het criminele toe. Nu is het wel beter geregeld.

“Als op je twintigste al aan zo’n dure opleiding begint, ben je je netto salaris alleen al grotendeels kwijt aan rente voor je lening. Dan werk je bijna alleen voor de bank; dat is slavernij. Ik wilde dus eerst de HTS afmaken, ook al omdat ik daarnaast genoeg tijd overhield voor m’n zwemhobby, waar ik heel goed in scoorde. Ik deed ook een leuke stage in Suriname, en ben afgestudeerd bij het researchlab van Shell in Rijswijk. Daar leerde ik veel van, maar ik wist wel dat ik er niet m’n brood mee wilde verdienen. Ik nam de problemen teveel mee naar huis. Als piloot ben je klaar met je werk als je naar huis gaat.”

Dus na de HTS heb je alsnog je vliegbrevet gehaald?
“Ja, bij het North American Institute of Aviation in South Carolina. Daar kostte het ‘maar’ 25 duizend dollar. Na acht maanden opleiding kon ik als Amerikaans instructeur lesgeven. Dat heb ik gedaan in New York, want dat staat beter op je CV. Daar is het drukker, dus daar moet je goed opletten als piloot. Zo heb ik ook veel vliegervaring opgedaan, en kon ik in mijn eigen levensonderhoud voorzien.

“Na terugkomst in Nederland moest ik nog een theorie-opleiding volgen en zeven aanvullende examens doen, van meteorologie tot navigatie en wetgeving. De theorie ging hier veel dieper dan in Amerika. Moest je daar weten welke knoppen je moest indrukken, hier moesten we ook een instrument uit elkaar kunnen halen. In april 2001 was ik klaar.”

Kon je toen meteen aan de slag als piloot?
“Nee, ik ben die zomer eerst gaan werken als strandwacht! Het probleem is dat je als piloot veel praktijkervaring moet hebben. Dat is voor alle aankomende piloten een groot obstakel, want hoe doe je die ervaring op? Ik had wel een aantal sollicitatiegesprekken, maar toen kwam ‘11 september’ en viel alles stil. Veel vrienden van de opleiding haakten af, want die hadden inmiddels een gezin en gingen op zoek naar ander werk. Je moet dan een winners-mentaliteit hebben, want als je op zo’n moment doorzet en de markt trekt weer aan, sta je vooraan.

“Ik ben twee jaar op Schiphol gaan werken als flight dispatcher. Ik moest van alles rond vluchten coördineren, zoals de bagageafhandeling. Dat betaalde goed, en ik bouwde toch operationele ervaring op. Intussen solliciteerde ik door en probeerde me te bekwamen met extra Europese brevetten. Je moet blijven investeren in jezelf. In 2002 begon ik te freelancen als instructeur. Zo leerde ik ook weer mensen kennen. Je moet geluk hebben, maar het ook afdwingen. Als je thuis blijft zitten lukt het je niet.

“Op een bepaald moment vond ik een baan bij V Bird Airlines in Duitsland, niet ver van Venlo. Dat verdiende een stuk beter, en het leverde me weer veel contacten op. Bovendien zou ik kunnen doorstromen als piloot, als het goed ging lopen. Helaas gingen ze na een jaar al failliet. Ik heb er wel een vliegopleiding gevolgd voor de Airbus 320, een soort groot vliegbewijs. Die heb ik wel zelf betaald, 22 duizend euro, maar mijn baas betaalde het hotel. Een investering met resultaat. Ondertussen was mijn CV redelijk uitgebreid.”

Maar je stond wel op straat.
“Helaas wel, met een huis in Duitsland en een extra dikke schuld. Die kostte me 900 euro per maand aan rente en aflossingen; erg lastig als je dan geen baan hebt! Ik belde m’n netwerk rond, tot een vriend me wees op een chartermaatschappij in Düsseldorf, die nog piloten zocht.

“Toen ben ik ’s nachts om drie uur vanuit Den Haag naar m’n Duitse appartement gereden, zodat ik na een paar uur slaap om half negen op het kantoor zat om bij de chef m’n CV af te geven. Die vond dat ik weinig vliegervaring had. Ik zei dat dat juist gunstig voor ze was, omdat ik anders snel bij een ander zou kunnen solliciteren. Bovendien zei ik: ‘Sorry dat ik zo brutaal binnen kom lopen, maar ik denk dat u wel brutale mensen kunt gebruiken.’ Daar moest-ie om lachen, en ik werd binnen een week aangenomen.

“We vlogen veel op en in Iran. Daar heb ik veel van geleerd; ook hoe het niet moet. We kwamen bijvoorbeeld op militaire vliegvelden in Iran, die niet in de database in het vliegtuig stonden. We moesten dus zelf de coördinaten invoeren, en er handmatig landen. Dat was niet onveilig, maar het was wel improviseren. We hebben ook zandstormen gehad, waarbij je pas op vijftig meter hoogte het vliegveld zag. Met windkracht zes van opzij is dat best een uitdaging.

“Met die ervaring en extra vlieguren kon ik een half jaar geleden bij EasyJet gaan werken. Die betaalt veel beter en ik kan hier binnen drie jaar captain worden. M’n leven is nu ook overzichtelijker, want ik heb een vast rooster. Gelukkig hoef ik niet meer te solliciteren. Als ik nu thuiskom ben ik echt vrij om leuke dingen te doen, zoals naar de sportschool, een salsacursus en Spaans.”

Vind je het werk ook nog steeds leuk?
“Zeker, ik mag niet klagen. Ik heb ook interessante collega’s, die bij British Airways hebben gevlogen of in de Golfoorlog. En als ik over een paar jaar captain ben, verdien ik zo’n 90.000 euro netto; daar kan ik drie gezinnen van onderhouden! Maar daar heb ik me lang veel voor moeten ontzeggen. Ik heb het gevoel dat ik nu m’n schade aan het inhalen ben. Dus als je wel eens een verhaal hoort over piloten en stewardessen en hun slechte reputatie, dan is dat vaak omdat de piloten het een tijd heel lastig hebben gehad.”

categoryimage: