Je kunt geen tijdschrift of krant openslaan of er staat wel een artikel in over mindfulness, een uit het boeddhisme overgenomen stroming. Ook in de boekhandels staan de schappen vol over dit onderwerp. Het is het vleugje Oosterse mystiek en de geur van wierook dat de mensen aanspreekt en waarvan ze denken te ontspannen. Dat is prettig voor mensen die van die sfeer houden. Maar voor degenen die dat niet doen, werkt het averechts. Die lopen er met een grote boog omheen: 'Niets voor mij, veel te zweverig!'
''Mindfulness hoeft helemaal niet zweverig te zijn. Het is voor iedereen toegankelijk omdat eeuwenoude wijsheden in een modern jasje zijn gestoken''. Aldus loopbaanadviseur Tosca Gort.
De essentie van mindfulness
Mindfulness is in de eerste plaats een training om meer in het hier en nu te zijn. In het dagelijks leven doen we veel dingen op de automatische piloot. Wanneer we naar ons werk fietsen, letten we nauwelijks op de omgeving. Als we zin hebben in iets lekkers, is het soms al op voordat we er erg in hebben en zijn we vergeten ervan te genieten. Onze gedachten dwalen voortdurend af naar dingen die ons bezighouden: wat we allemaal nog moeten doen die dag, of hoe het toch komt dat we steeds weer ruzie hebben met die ene collega. Zo 'missen' we een heel deel van de dag omdat onze gedachten in de toekomst zijn, of het verleden. Mindfulness leert je om echt in het hier en nu te leven en alles met aandacht te doen: fietsen, eten of werken. Het brengt je aandacht op wat je nu doet, voelt en ervaart. Zo houd je minder ruimte over voor piekeren. De kernvaardigheid van mindfulness is het doorbreken van de 'automatische piloot': onze neiging te reageren zonder ons dat bewust te zijn.
Toepassingen
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een training in mindfulness positieve effecten heeft onder andere bij mensen met depressieve klachten, paniekstoornissen, eetstoornissen, chronische pijn en verwerkingsproblemen. Het niet willen voelen van onaangename emoties is een van de belangrijkste redenen dat emotionele moeilijkheden ontstaan en blijven voortduren.
Bewustwording
Mindfulness maakt je bewust van wat er innerlijk in je leeft. De peilers van mindfulness zijn bewustwording en toelaten wat je ervaart. Denk maar aan iemand die jou wilt kietelen. Als je denkt dat je er niet tegen kunt, hoeft die je maar met een pink aan te raken of je kronkelt al over de vloer. Maar als je het toelaat, verdwijnt de kracht van het kietelen.
Je kunt dat oefenen door meditatie. Meditatie is een oefening in tolerantie en acceptatie, met als hoofddoel minder automatisch te reageren vanuit oude ingesleten gewoontepatronen. In het begin gaat dat niet zo gemakkelijk, er komen allerlei gedachten binnendrijven. Dat is niet erg, realiseer je dat dat erbij hoort en ga weer terug naar de oefening. Als je spanning voelt, laat de spanning er zijn. Tijdens meditatie ben je aan het 'droogoefenen'. Als je er in de meditatie in slaagt om emotionele onrust in je hoofd en je lijf er te laten zijn, dan kun je dat ook in je echte leven.'Kader
De meditatieoefeningen uit het boek zijn kort: acht minuten. Vrijwel iedereen kan die tijd wel vrijmaken op een dag. In het boek staan zeven verschillende oefeningen, bijvoorbeeld gericht op ademhaling, lichamelijke gewaarwordingen of loopmeditatie.
Nieuw gedrag is over het algemeen moeilijk vol te houden, vergelijk het maar met afvallen, dat gaat ook met ups en downs. Hier lees je een aantal manieren om je motivatie op peil te houden en te voorkomen dat de klad er in komt.
- Ga naar de plaats waar je wilt oefenen. Als je weinig zin hebt om de oefening te doen, blijf je daar staan totdat één van de twee dingen gebeurt: of je weet exact waarom je niet gaat oefenen die dag of je doet de oefening.
- Zoek inspiratie. Lees een stukje uit een inspirerend boek of tijdschrift. Zet nog eens de voordelen van mindfulness voor jezelf op een rij.
- Maak een afspraak met jezelf. als je nu even niet kunt oefenen. Bepaal wanneer je over een week of over een maand weer zult starten. Schrijf dat op, bijvoorbeeld in je agenda. Dat is dan geregeld, je hoeft er niet meer over na te denken.
- Post-it ! Beschrijf op een geel Post-it-velletje in een paar zinnen wat je met mindfulness wilt bereiken. Plak deze notitie op een plek waar je dagelijks vaak komt of als tekst op het beeldscherm van je computer. Met veel mailprogramma's kun je automatisch op vaste tijden een mail als herinnering aan jezelf sturen.
- Realiseer je dat er eb en vloed is. Motivatie is niet iets dat constant is. Het komt en gaat, net als het getij. Houd vast aan de oefeningen en wacht tot de motivatie weer terugkomt.
In zijn boek gebruikt Schurink meditatie als middel om gevoelens en gewoonten te veranderen. Heel concreet en praktisch beschreven.