Werkt voor je

Door de globalisering krijgen steeds meer bedrijven te maken met internationaal samengestelde teams. Omgaan met (de) cultuurverschillen valt niet mee. Er kunnen zelfs conflictsituaties ontstaan. Intercultureel management kan uitkomst bieden. Yolanda van Overbeek van ITIM/Result verzorgt trainingen bij bedrijven.

Van Overbeek noemt een praktijkvoorbeeld bij een internationaal opererend Nederlands bedrijf. Daar werkt een creatief team, dat bestaat uit Amerikanen, Brazilianen, een Engelsman, een Duitser en tien Nederlanders. "Tijdens vergaderingen van deze denktank bleek dat ze elkaar niet begrepen. De teamleider is een heel directe Nederlandse vrouw. Zij botste voortdurend met de Brazilianen in het team. Zij verweet hen openlijk dat ze niet eerlijk waren, omdat ze haar niet rechtstreeks zeiden wat ze wilden. Maar Brazilianen doen dat niet, zeker niet tegen een vrouw. Die verwijten maakten het nog erger: daardoor klapten ze dicht en konden dan zeker niet meer creatief werken. Wij zijn er toen bij gehaald om interculturele training te geven. Daarna ging de groep haar eigen functioneren analyseren. Toen werden veel dingen duidelijker. Het is een proces van bewustwording, dat tijd nodig heeft."


Model
ITIM/Result werkt vanuit Nederland. Het bureau maakt gebruik van een model dat is ontwikkeld door professor Geert Hofstede, een van de oprichters van moederbedrijf ITIM, Culture and Management Consultants. Hij begon dertig jaar geleden wereldwijd onderzoek naar de invloed van nationale cultuurverschillen in een zakelijke omgeving. Zijn model maakt het mogelijk culturen met elkaar te vergelijken. Van Overbeek: "Door dat inzicht kun je makkelijker omgaan met cultuurverschillen. Je maakt ze hanteerbaar."

Multicultureel
Yolande van Overbeek heeft de problemen van een multiculturele achtergrond aan den lijve ondervonden. Ze groeide op in Brussel, studeerde psychologie in Nederland en woonde vervolgens vijf jaar in Taiwan. "Mijn grootste cultuurschok kwam daarna, toen ik met mijn gezin in Nederland ging wonen. Je wordt aan je lot overgelaten. Doordat ik in België ben opgegroeid kende ik Nederland niet goed. Het settelen in Nederland viel dan ook vies tegen. Toen is mijn behoefte gegroeid om andere expats te helpen." Op verzoek van het Tropeninstituut (KIT) gaf ze lezingen over Taiwan. Ook begon ze met trainingen voor mensen die worden uitgezonden. In 2001 maakte ze de overstap naar ITIM/Result.

Buigen
Bij haar trainingen kan Van Overbeek putten uit eigen ervaring. "Als je als expat ergens een tijd woont, krijg je zo'n dip dat je iedereen wel wat zou kunnen aandoen. Mijn man en ik hadden geleerd dat je je in Azië zoveel mogelijk aan moet passen, om gezichtsverlies bij de ander te voorkomen. Maar op een gegeven moment had mijn man er genoeg van om bij elke begroeting in Japan te buigen. Hij deed het eigenlijk nooit goed. Toen heeft hij uitgelegd: 'Ik ben Nederlander, ik geef liever een hand en daar ben ik trots op'. Eigenlijk wordt dat veel beter geaccepteerd, dan wanneer je probeert te zijn wie je niet bent. Maar je moet het wel uitspreken."

Expat-infobase
Volgens van Overbeek is internet van grote betekenis voor expats. Bij het KIT heeft ze in samenwerking met Intermediair een expat-infobase opgezet. Ze mailde honderden Nederlanders in het buitenland een vragenlijst over het werken in de betreffende cultuur, met onderwerpen als de werkplanning, vergadertechnieken en omgang met meerderen en collega's. "Dat is inmiddels drie jaar geleden. Er komen nog steeds nieuwe gegevens binnen, maar ze worden niet meer verwerkt. Dat is jammer. Toch zit veel informatie in de expat-infobase die z'n waarde heeft behouden. Cultuur is heel stabiel."

Door: Onno van Buuren

Bron: Wereldexpat

categoryimage: