Werkt voor je

Aanbranden en overkoken. De taal zit vol parallellen tussen stress en koken. Nu is er ook een boek dat het verband legt. Anne-Lies Hustings begon haar loopbaan als gezins- en relatietherapeut. In 1989 ging ze trainingen geven, tot ze een burn-out kreeg. Het overkwam ook haar zus Marijk, als onderwijzeres. Koken was haar remedie. Samen schreven ze ‘Recepten voor vitaliteit’.

door Onno van Buuren

Anne-Lies, waardoor kreeg je een burn-out?
“Ik ging gebukt onder een giga werkdruk, en ik voelde me altijd voor iedereen en alles verantwoordelijk. Bij een reorganisatie werd mijn baas ziek, en ik werd gevraagd haar werk over te nemen. Daarnaast was ik ook nog bezig met het opzetten van een nieuwe masteropleiding. De ironie wil dat die ging over stressmanagement.

“Mensen die het burn-out proces ingaan denken steeds dat de drukte tijdelijk is, en dat ze het wel zolang zullen volhouden. Ik voelde me ontzettend moe. Dat was al zo lang het geval, dat ik het niet meer doorhad. Je kunt alleen maar doorgaan. Mensen die vooraf voor hun burn-out zijn gewaarschuwd zeggen altijd dat het hen niet zal overkomen. Ik riep dat ook, terwijl ik zeven dagen per week werkte, en een groot gezin onderhield.”

Ging er geen lampje bij je branden door die opleiding stressmanagement?
“Ja, die heb ik zelf ook gevolgd. Tijdens mijn burn-out kwam ik erachter dat mijn grote probleem was dat ik niet meer wist hoe ik moest leven. Als iemand vroeg of ik koffie of thee wilde, had ik geen idee. Ik voelde dat ik geen overlevingsstrategie meer had. Dat heb ik onderzocht. Van mijn scriptie heb ik het boek gemaakt.”

Wat bedoel je met overlevingsstrategieën?
“Die verklaren waarom mensen zich zo gedragen als ze doen. Alleen als je dat begrijpt kun je een burn-out behandelen. Anders tuinen ze er zo weer in. Het gaat mij dan niet om gedragstraining, maar psychotherapie. Dat graaft dieper. Mijn eigen bedrijf heet Phasecoaching. De letters staan voor psychocoaching, haptonomie, autonomie en assertiviteit, stressmanagement en burn-outbegeleiding, en energiemanagement.”

Je hebt voor het boek twaalf mensen gevraagd naar hun zogeheten overlevingsstrategieën. Kun je een paar voorbeelden noemen?
“Om met die van mezelf te beginnen: ‘Voel je verantwoordelijk voor alles en iedereen!’ Dat had ik van jongs af aan meegekregen.

“In het boek noem ik iemand die alles altijd goed wilde doen voor anderen, om bewonderd te worden. Wat je noemt een liefdesjunk. Daardoor deed ze veel te veel. Ze was opgegroeid in een groot gezin. Als je daarin niet opviel, werd je vergeten.

“Wat je ook vaak tegenkomt is ‘niet zeuren maar doorwerken’. Ik heb een cliënt gehad die overspannen was. Haar vader was schilder, en had altijd gezegd: ‘Als je van de ladder lazert, kun je altijd de plinten nog schilderen.’ Als dat in je systeem zit, let je niet op je signalen.

“Nog een schrijnende overlevingsstrategie: ‘Wees ambitieus, want dan pas ben ik trots op je’. Veel ouders dwingen hun kinderen tot prestaties; ga maar eens aan een sportveldje staan.

“Je denkt meestal dat die opvattingen van jezelf zijn, maar je vraagt je nooit af of ze zijn aangepraat en of ze niet slecht voor je zijn. Zoals bij mezelf: ik had altijd in de vijfde versnelling geleefd. Nu leef ik in de tweede of soms in de derde versnelling. Dat past bij mij, dat merk ik. Ik ben zoveel gelukkiger geworden.”

Waarom heb je het boek met je zus geschreven?
“In de manier waarop mijn zus met haar burn-out omging, herkende ik veel van de principes van Mindfulness. Zij verwerkte haar proces door veel te gaan koken. Door dat met volle aandacht te doen, werkte het meditatief. Daardoor kreeg ze weer zin in het leven. Zo kwam ik op het idee haar bij het boek te betrekken. Ik schreef een theoretisch kader bij haar aanpak en recepten. Mijn zus en ik verzorgen nu kookworkshops om mensen in contact te brengen met stresspreventie volgens de principes van Mindfulness.”

Slaat die combinatie aan bij de lezers?
“De reacties op het boek zijn fenomenaal. Iemand zei dat ze totaal anders was gaan koken en eten, en dat het een rustpunt was geworden in haar bestaan. Een cliënt van mij had de methode toegepast op restyling van haar woonkamer en de volkstuin, en zei dat het haar leven had veranderd. Dat hadden we nooit kunnen bedenken!”

categoryimage: