Interview Cas Jansen

‘Acteren is ploeteren en geluk hebben’

De toneelschool als essentiele stap in de loopbaan van een acteur? Acteur Cas Jansen raadt het zeker iedereen aan, maar sloeg die stap zelf over. Door het grijpen van kansen en kiezen van de juiste rollen is de acteur, bekend van onder meer GTST, All Stars en films als Lek en Vet Hard, precies gekomen waar hij wil zijn. Maar het blijft altijd knokken. “Acteur is en blijft een onzeker beroep. Je hebt geen idee wat je het volgende jaar gaat doen.”

Door Hans van Lissum

Je stond op je 11e al in het jeugdtheater. Was je al zo vroeg overtuigd van het feit dat je acteur moest worden?
“Nou, het begon natuurlijk gewoon als leuke hobby voor een kind. Iets om erbij te doen. Maar ik vond toneel meteen al een stuk gaver dan voetballen, wat mijn vriendjes allemaal deden. Dus ging ik rond mijn 15e op de jeugdtheaterschool. Dat had een beetje een meisjesimago, maar mijn interesse was helemaal gewekt: ik wilde spelen! Ik ontdekte de magie van het theater, met al die mensen die naar je kijken... geweldig vond ik dat. Je houdt van die aandacht, dat moet ook in je zitten. En dat zat er bij mij in.”

Op een gegeven moment maak je die stap van het jeugdtheater naar iets wat je het begin van een serieuze carrière kunt noemen. Wat was dat moment?
“Mijn eerste rolletje op tv, in Fort Alpha, heeft het balletje zeker doen rollen. Ik was net klaar met de middelbare school, ik moest kiezen wat ik wilde doen, en toen kwam die serie ineens voorbij. Dat was een enorm goed moment. Ik stond toen wel voor de keus: tv of Toneelschool? Ik dacht: als ik voor de Toneelschool kies, sta ik de eerstkomende tien jaar niet in een film. En dat wilde ik juist zo graag. Ik ben blij dat ik daarvoor gekozen heb destijds.”

Veel acteurs zullen nu roepen dat een opleiding aan de Toneelschool onontbeerlijk is voor een acteur. Jij vindt het dus niet zo nodig?
“Als je de kans krijgt moet je het natuurlijk zéker doen. Maar ik denk dat mijn kwaliteiten eerder liggen bij goeie keuzes maken. Mij werd destijds door vrienden en collega’s verweten dat ik het tweede seizoen van Fort Alpha niet deed, en ervoor koos in GTST te gaan spelen. Maar ik had in Fort Alpha maar een kleine rol, en kon bij GTST vlieguren maken. Dat is een soort eigenwijsheid van mij die vaker goed uitpakt. Bij de film Volle Maan, van Johan Nijenhuis, hebben mensen dat ook gezegd. Ik had net in Lek gespeeld, een film die heel goed werd ontvangen door publiek en pers. Maar je moet ook rollen grijpen, het leek me leuk om met Johan te werken, maar mensen vonden het echt een hele slechte keus.”

Is dat zo omdat er in de acteurswereld raar wordt aangekeken tegen dat soort commerciële projecten?
“Meer omdat het geen film met ‘aanzien’ was. Maar ik denk alleen maar: ik heb een leuke film gemaakt, daar gaat een groot publiek heen dat je dan aan je bindt. En ik hou er niet van om neerbuigend te kijken naar sommige producties. Natuurlijk sta ik het liefst in een kwaliteitsfilm die ook nog goed bezocht wordt. Maar ik hoef niet zo nodig in een filmhuisfilm te spelen waar krap 2000 mensen naar komen kijken. Dan kan ik net zo goed in de badkamer gaan staan spelen voor de spiegel. Maar sommige acteurs zouden zo’n keus niet maken. Ik vind dat hypocriet gedrag.”

Is dat het grootste nadeel van het vak?
“Er is ook wel veel jaloezie hier en daar. Ook bij mij hoor! Kijk, een film als Alles Is Liefde is een prachtig project. Alles komt daarin voor mij bij elkaar wat een goeie film maakt. Maar: ik zit er niet in! Dat vind ik natuurlijk wel jammer. Maar ik ga die mensen die er wel inzitten niet zitten uitjouwen ofzo: die hebben allemaal verdiend om daarin te zitten. Je moet sommige rollen ook aan anderen gunnen. Je hebt er niks aan om elkaar af te maken.”

Je carrière verloopt nog altijd goed, binnenkort ga je spelen in de Hel van ’63. Ben je helemaal tevreden als je nu op je loopbaan terugkijkt?
“Ik heb niks te klagen over mijn carrière. Ik doe alleen maar hele leuke dingen achter elkaar. Ik kom net weer terug uit Lapland voor een hele leuke film, en dat doen anderen weer niet. Kijk, als ik vijf jaar lang niet van die mooie rollen krijg ga ik iets anders doen. Daar ben ik te ambitieus voor. Ik kan geen genoegen nemen met de helft. Ik heb weleens dingen puur voor het geld gedaan, commercials bijvoorbeeld. Maar dan wel op de radio. Ik zou als acteur heel erg oppassen met tv-commercials, omdat je dan meteen je gezicht ergens aan verbindt. Ik heb ook weleens dingen gedaan die niet helemaal gelukt waren, achteraf. Als iets mislukt is dat niet erg. Het is dom om ergens achteraf spijt van te hebben, ik ben altijd 100% ergens voor gegaan.”

Ben je nog altijd bezig met jezelf ontwikkelen?
“In 2005 heb ik een hele bewuste keuze gemaakt om me ook te gaan richten op toneel, met stukken als Tape en Sexual Perversity. Ik vond dat ik ook op toneel moest kunnen overleven, omdat ik wist dat daar heel veel te halen viel. En het heeft me verrast hoeveel mensen me daar iets hebben kunnen bijbrengen, in zo’n korte tijd. Het belangrijkste wat ik daar geleerd heb is vertrouwen krijgen van anderen. Als je dat eenmaal hebt, kun je jezelf overstijgen als acteur. Dat vertrouwen moet je hebben omdat mensen toch een mening over je hebben als je op zo’n toneel staat. Ik ben dan Cas Jansen uit GTST die ineens een serieuze rol staat te spelen. Je voelt dat mensen daardoor bevooroordeeld zijn. Daar moet je boven staan en dat is me gelukt.”

Lukt het je altijd om daarboven te staan?
“Soms is een zaal gewoon een zaal die je niet kunt bespelen. Daar heb je geen grip op, en dat is verschrikkelijk. Maar als een zaal geniet van wat je doet, dat is het mooiste dat er is. Kijk, acteur zijn is not a usual job. Als ik als 15-jarige jongen had geweten wat het allemaal behelst, weet ik niet zeker of ik mezelf destijds wel had geadviseerd om dit te gaan doen. Het is een onzeker beroep en ik weet nog steeds niet wat ik volgend jaar ga doen. Daar moet je tegenkunnen als acteur.”

Wat voor tips zou je aspirant-acteurs vooral willen meegeven?
“Dat ze grote dromen moeten hebben, en dat het mogelijk is dat die uitkomen. Als die uitkomen, ben je de gelukkigste mens op aarde. Maar daar moet je lef en durf en geloof voor hebben, en veel obstakels voor overwinnen. Als je dan eenmaal die droomrol hebt gekregen, heb je heel veel energie gestopt in iets dat je je hele leven bijblijft.”

En wat nog meer?
“Doe in ieder geval een opleiding! Probeer eerst eens een goed aangeschreven workshop acteren, en ga naar ontzettend veel stukken kijken, goeie én slechte. Mensen hebben een leuk idee over acteren, maar het is alleen maar leuk als je de dingen kunt doen die je ook wil doen. Verwacht als acteur overigens ook geen luxe trailer als je een film aan het opnemen bent. Je staat gewoon met je poten in een weiland slappe koffie te drinken, ontzettend lang te wachten, en er is nergens geld voor. Glamour is er al helemaal niet, dus doe het daar niet voor! Het gaat allemaal niet vanzelf. Het is ploeteren. En veel geluk hebben. 

Fotografie Willem Weemhoff