Column Anne van der Weijden

HELP, IK HEB LAST VAN STRESS

Je kent het wel: ver één uur begint het congres, je moet nog van alles controleren en op dat moment besluit je baas ineens nog wijzigingen in zijn presentatie aan te willen brengen: je wangen gloeien, je hartslag stijgt en je slapen beginnen te bonken.

STRESS!!!!

Het woord stress associeer je meestal met iets negatiefs. Maar letterlijk is stress niets meer dan spanning. In een lichte vorm leidt dat vaak zelfs tot je allerbeste resultaten. Stress stimuleert je bijvoorbeeld om scherp, geconcentreerd en alert te zijn tijdens het sollicitatiegesprek voor je droombaan en maakt ook dat je veel werk kunt verrichten in weinig tijd. Zolang de spanning in een goede verhouding blijft staan tot ontspanning is er niets aan de hand. Sterker nog, er zijn zelfs aanwijzingen dat zulke stress goed is voor je geest en het afweersysteem in je lichaam een oppepper geeft. Je maakt dan namelijk in feite effectief gebruik van je stressmomenten.

Stresshormonen

Stress doet dus iets met je lichaam. Stel je voor: je rijdt al kletsend en met een lekker muziekje op de achtergrond naar je vakantiebestemming en ineens begint de aanhanger voor je te slingeren. Je lichaam reageert direct en maakt ogenblikkelijk stresshormonen aan zoals adrenaline, cortisol en noradreline. Door die hormonen functioneert je lichaam anders en gaat de alarmfase in: je spieren krijgen extra bloed waardoor die gespannen aanvoelen, je pijngrens verschuift en je motorisch reactievermogen staat op scherp. Zodra het gevaar geweken is verdwijnt de spanning ook doorgaans weer snel. De stresshormonen breken af en je lichaam en geest herstellen zich.

Stressmeter

Hoog op de stressmeter scoren echtscheiding, overlijden van naasten en continue hoge werkdruk, maar ook saai geestdodend werk en zwangerschap. Stress krijg je niet alleen van vervelende en negatieve gebeurtenissen, maar ook van iets leuks en positiefs. Uit onderzoeken blijkt dat huwelijk en ontslag qua stressgehalte gebroederlijk naast elkaar staan! Bij stress hoort een hele rij symptomen waarin iedereen zichzelf wel eens herkent: rug-, hoofd- en buikpijn, slecht slapen, opgejaagd gevoel, prikkelbaarheid, vergeetachtigheid, concentratieverlies. Die klachten zijn op zich geen reden om direct een sprintje naar de huisarts te trekken, tenzij je er natuurlijk al lange tijd en continue door gekweld wordt en je je lichamelijk en geestelijk uitgeput voelt.

Draaglast en draagkracht

Stress kennen we dus eigenlijk allemaal, maar het kunstje is er goed mee om te gaan. Hier komt de balans tussen je draagkracht (belastbaarheid) en je draaglast (de belasting) om de hoek kijken. Bij de draagkracht speelt je persoonlijkheid een grote rol. Wind jij je vreselijk op als de trein te laat komt of haal je je schouders nog eens op. Heb je veel of weinig zelfvertrouwen? Ben je heel perfectionistisch en stel je hoge eisen aan jezelf? Durf je “nee” te zeggen of vind je dat moeilijk? Je draaglast (belasting) heeft meer te maken met je arbeidssituatie en je omgeving. Heb je een hectische, maar wel hele leuke baan of is het juist saai. Leuke collega’s en veel waardering kunnen minder goede arbeidsvoorwaarden opheffen, maar omgekeerd kan ook. De balans tussen draagkracht en draaglast is dus heel persoonlijk en zal bij jou ergens anders liggen dan bij je collega, vriend of vriendin.

Gaspedaal

Om op die weegschaal jouw eigen evenwicht te vinden moet je dus kijken naar je (werk)gewoonten en (werk)omstandigheden en vooral (met stip op nummer een!) naar je ontspanning. Een heel simpel stressmoment kun je bijvoorbeeld al schrappen door eens niet bij het oranje stoplicht je gaspedaal in te trappen. Op je werk kun je na een heftige vergadering natuurlijk meteen aan de slag gaan met de lijst met actiepunten, maar je kunt ook eerst even bijpraten met je collega. En een broodje eten achter je computer? Zeker als je het razend druk hebt, ontspan je veel meer als je toch even tien minuten weg bent van je werkplek. En probeer je alles te onthouden of ontlast je je geheugen met “things to do” lijstjes?

En “last but definitely not least”: ontspan in je vrije tijd! Hoe? Dat moet je helemaal zelf weten. Voor de een betekent dat namelijk uitgaan met vrienden, terwijl een ander liever met een goed boek op de bank zit. Weer een ander ontspant door lichamelijke inspanning of houdt het op een Italiaanse kookcursus. Het gaat erom die dingen te doen waar jij plezier aan beleeft, die je hoofd leegmaken en je lichaam ontspannen. Op die manier bouw je de opgebouwde spanning af en is die stress niet ongezond.

De Nederlandse Vereniging van Directiesecretaressen (NVD) organiseerde onlangs een bijeenkomst over dit onderwerp. Wil je meer weten over de NVD? Kijk dan op www.nvdsecretaresse.nl of bel het secretariaat: (033) 2473401.