Een POP met een missie

"Een POP zonder persoonlijke missie is als een reis zonder bestemming"

Een Persoonlijk OntwikkelPlan bied jou op zich een goede gelegenheid om jezelf gericht te ontwikkelen en te profileren. Maar is het POP wel gericht genoeg?  Ondersteunt het POP nou wat jij werkelijk wilt? Ondersteunt het POP in het versterken van jouw 'marktwaarde'?  De ervaring is niet altijd positief. Het is tijd voor een POP met visie! Vanuit mijn adviespraktijk zie ik veel goed bedoelde POP’ s waarbij de genoemde ontwikkelpunten een wat zouteloze opsomming lijkt te zijn zonder veel samenhang, visie of inspiratie. Na het invullen en bespreken van het POP lijkt het doel bereikt te zijn en verdwijnt het weer in een bureaula.

Er zijn inmiddels al discussies gaande of er een apart POP geschreven moet worden voor de loopbaan en het privé-leven of dat deze levenssferen gecombineerd moeten worden in een plan en hoe de werkgever daar een rol in zou kunnen vervullen. Dit vanuit de vrees dat het privé-leven en professionele bestaan op gespannen voet met elkaar staan.

Wil een POP zowel voor jou als voor een organisatie echt betekenis krijgen dan betekent dit, dat voorafgaand aan het maken van een POP eerst nagedacht moet worden over jouw persoonlijke missie. Zonder een persoonlijke missie zijn jouw geformuleerde ontwikkelpunten en acties in het POP te willekeurig en vrijblijvend.

Persoonlijke missie
Missies of mission statements zijn normale zaken voor organisaties. Jaarlijks wordt de vraag gesteld:

• “Wat is ons bestaansrecht”?
• “Wat willen wij als bedrijf”?
• “Waar staan wij als bedrijf voor”?
• "Wat zijn onze waarden”?
• "Waarin onderscheiden we ons, waar willen wij ons in onderscheiden?"
• “Wat is ons gewenst imago en hoe kunnen we deze versterken”?

In het nieuwe POP-concept beantwoord je deze vragen voor jezelf als individu: hier kan je naar jezelf kijken als merk of logo. Het kijken naar het zelf als merk of logo is ingezet door managementgoeroe Tom Peters. Dit vanuit het gegeven dat functies steeds meer projectmatig werken impliceert en dus per definitie tijdelijk worden.

Wil je als loopbaner (opnieuw) gevraagd worden voor een interessant project dan moet je jouw marktwaarde goed op peil houden. De marktwaarde wordt sterk bepaald  door op welk (in of externe) netwerk jij bent aangesloten en hoe je jezelf daarin profileert en onderscheidt.  Tom Peters past de lessen van grote merken toe op het merk “IK”.  Lees meer over het neerzetten van het merk IK.

Vanuit persoonlijke passies en talenten wordt een persoonlijke missie opgesteld. Daarna volgt een onderzoek naar het onderscheidende van de passies en talenten. Dit betekent de formulering van 'unique selling points'. Hiermee wordt de basis gelegd voor een persoonlijke missie. Vanuit dit persoonlijk 'mission statement' volgt een visie op de persoonlijke en professionele ontwikkeling. Vervolgens worden belemmerende opvattingen opgeruimd: welke waarden, opvattingen staan mij nog in de weg? Tot slot volgt het maken van een Persoonlijk OntwikkelPlan. De POP is een concrete uitwerking van missie, visie en USP’s. Alle ontwikkelpunten en SMART-geformuleerde actiepunten (Specifiek, Meetbaar, Aantrekkelijk, Realistische en Tijdgebonden) staan in teken van het merk “IK”

1. Passies en talenten
Als je naar jezelf kijkt en je wilt je ontwikkelen dan beoordeel je hoogstwaarschijnlijk het eerst jouw kennis en competenties ( het kunnen). “Waar ben ik goed in”?, “Wat zou ik moeten verbeteren”? en “Wat mis ik”? De meeste POP’s leggen eenzijdig de nadruk op het versterken van enkele voor de organisatie relevante competenties, ook wel ontwikkelpunten genoemd. Echter, om een persoonlijke missie te formuleren zou je als medewerker moeten beginnen met jouw motieven ofwel met het verkennen van het soms ontoegankelijke en complexe domein “het willen”.

Vanuit mijn optiek moet een persoonlijke missie zoveel mogelijk recht doen aan jouw dieperliggende verlangens. Verlangens geven namelijk richting en betekenis aan jouw leven. Wanneer je deze verlangens wilt realiseren dan heb je een persoonlijk beeld van de toekomst nodig; waar wil je de komende drie jaar naar toe groeien en wat wil je bereikt hebben? Geeft dit toekomstbeeld jou energie en inspiratie of zou je nog enthousiaster raken als ik er wat aan toevoeg?

2. Unieke verkooppunten
Na het in kaart brengen van passies en verlangens ofwel een eerste aanzet tot een missie, is het zinvol om over te schakelen naar jouw “unique selling points”.

Wat zijn unieke verkooppunten? Een uniek verkooppunt is iets dat een produkt onderscheidt van alle andere vergelijkbare produkten. Als je over jouzelf wilt nadenken als merk of produkt dan moet je volgens Tom Peters een marketeer zijn van het merk “IK”.

Wat maakt jou zo bijzonder?

• Welke unieke aspecten heeft jouw merk te bieden?
• Op welk deel ben je het meest trots?
• Welk onderdeel van jouw werk zorgt voor een unieke bijdrage aan jouw organisatie?
• Wat gaat de organisatie missen als jij wegvalt?

Meer specifieke vragen:

• Hoe anders ben je eigenlijk?
• Waar sta je voor?
• Heb je een originele kijk op zaken?
• Heb je bepaalde ideeën die je zou willen verwezenlijken?
• Wat is jouw identiteit?
• Welke kenmerken hebben jouw identiteit of jouw merk?
• Wat is jouw produkt?
• Wat is het bijzondere van jouw produkt?

Jouw unieke verkooppunten maken jou bijzonder en zullen de grondslag vormen van jouw missie. Wat wilt je met jouw USP’s gaan doen? Deze punten samengebracht met jouw toekomstbeeld is een missie in wording. Het wordt nu tijd om jouw missie te gaan bewerken. Een goede missie moet krachtig, inspirerend en helder zijn en derhalve positief geformuleerd. “Ik wil overleven” is geen inspirerende missie. “Ik wil een concurrent uit de markt drukken” is evenmin een missie.

Een missie omvat tevens een duidelijk omschreven verantwoordelijkheidsgebied. Dit betekent dat je goed voor ogen moet houden wat je wel en niet kunt beïnvloeden. Iedereen op jouw werk gelukkig maken is een onmogelijke missie. Tot slot staat een missie niet slechts in het belang van een partij en een missie bevat weinig jargon of afgezaagde algemene uitdrukkingen. Een missie "Ik ben er om te klant te dienen” is te algemeen, te afgezaagd. Elke missie vereist minimaal een actie (werkwoorden), vereist een kernwaarde of kernwaarden en een doelgroep waar u zich het meest mee verbonden voelt.

3.  Visie-ontwikkeling
Na het formuleren van jouw missie kom je op jouw visie. Een missie concentreert zich op het proces van wat je te doen staat. Een visie richt zich op het resultaat van wat jij hebt ondernomen. Jouw visie is jouw ideaalbeeld. De visie is in feite de kracht die iemand zal ondersteunen wanneer de missie te zwaar lijkt om uit te voeren.
Dit betekent het formuleren van een toekomstbeeld. Het is noodzakelijk dat helder wordt gemaakt wat je nu aan het creëren bent en dat vergelijken met wat je werkelijk zou willen creëren. Dit betekent dat je eerst kijkt naar wat je nu al dan niet bewust heeft gecreëerd en gedetailleerd gaat beschrijven wat je werkelijk wilt.

Belangrijke aspecten van een uitdagende en realistische visie zijn:

• De visie beschrijft een veelheid aan activiteiten die jouw gehele leven omvatten. Een POP dat niet of nauwelijks in samenhang wordt gebracht met het persoonlijke leven, heeft onvoldoende kans van slagen. Belangrijk uitgangspunt daarbij is, dat je op een andere, meer creatieve manier kijkt naar de soms gespannen verhouding werk en privéleven. Belangrijk is dan onderscheid te maken welke aspecten van beide levenssferen elkaar ondersteunen en welke strijden met elkaar en of je daar bewust keuzen in wilt maken?
• De visie behelst zoveel mogelijk beschrijvende details; des te specifieker en concreter de beschrijving van jouw ideaalbeeld des te groter de kans op realisatie.

Met het op schrift stellen van jouw visie kom je in feite weer terug op het eerste gedeelte van jouw Persoonlijk OntwikkelPlan.

4. Belemmerende opvattingen?
Het denken in termen van persoonlijke missie vereist vaak het opruimen van een aantal belemmerende overtuigingen of opvattingen. Welke mogelijke belemmeringen zijn er in het formuleren van een  persoonlijke missie?

eenzijdige missie-opvattingen

• Mijn werk is mijn missie; jouw werk zou idealiter een deel van jouw missie moeten vormen, maar een persoonlijke missie is meer. Als jouw een persoonlijke missie beperkt is tot het werk dan kan het een wat eenzijdige onderneming worden. Verlies van een baan leidt dan tot verlies van identiteit. Het is natuurlijk wel belangrijk om jouw missie in overeenstemming te brengen met die van jouw organisatie. Als jouw missie niet verbonden is met jouw werk, dan zit je niet op de juiste plek.
• Mijn rol is mijn missie; ouders, vaders of moeders kunnen zich zodanig identificeren met hun rol dat ook dit eenzijdig dreigt te worden als situaties veranderen. Denk bijvoorbeeld aan het “empty-nest-syndroom” waarbij een ouder ‘’plotseling’’ met een leegte wordt geconfronteerd omdat de kinderen de deur uit zijn en geen invulling meer lijkt te hebben voor de rest van het leven
• Mijn actielijstje is mijn missie; vaak resulteert dit in een opsomming van urgente maar niet wezenlijke verplichtingen of taken. Dit wordt dus meer van hetzelfde en leidt niet naar een het brengen van uw loopbaan op een hoger plan.

belemmerende overtuigingen

• Het leven valt niet te plannen; “Van het concert des levens ontvangt niemand het program”; dus ik kan niet plannen, ik hoef niet te plannen?
• Ik ben niet talentvol of uniek genoeg voor een missie(dit is de meest belemmerende overtuiging)
• Vaak onbewust: “Wat anderen (ouders, leidinggevenden, sociale omgeving) van mij verwachten is mijn missie”

5. Een POP met visie
De in het POP benoemde ontwikkelpunten, voorwaarden, inspiratie- en hulpbronnen en SMART-gestelde actiepunten zouden allemaal in het teken moeten staan van de persoonlijke missie en persoonlijk logo. Dit impliceert dat het POP niet alleen aansluit op jouw professionele doelen maar ook op wensen op het persoonlijke vlak.

Behalve dat een POP nieuwe stijl jou helpt je te onderscheiden en richting te geven aan jouw loopbaan, biedt POP nieuwe stijl ook de mogelijkheid om het professionele en privé-leven  te verbinden. Dit laatste op een zodanige manier dat beide levenssferen elkaar niet beconcurreren maar juist versterkend werken in het vormgeven van jouw ontwikkelplan.
Dat geeft veel inspiratie en het scheelt een hoop verscheurdheid en stress!

Er zijn situaties denkbaar waarbij het management een meer actieve en bijsturende rol heeft. Dat zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn in een situatie waarbij je geen accuraat zelfbeeld hebt en jouw mogelijkheden overschat of juist onderschat in de organisatie waar je werkzaam bent. De managers zou dan een objectiverende rol moeten hebben al dan niet ondersteund door beoordelingen, 360°feedback of ontwikkelingsassesments.

Rozemarijn Dols is manager Personal Development bij LTP, bureau voor Organisatie- en personeelsvraagstukken te Amsterdam (www.ltp.nl).