Martin Seligman - goeroe positieve psychologie
Geluk is maakbaar
door Onno van Buuren
De psychologie heeft zich bijna altijd gericht op problemen. De Amerikaanse psycholoog Martin Seligman vond dat erg eenzijdig, en begon te onderzoeken wat mensen gelukkig maakt. Zo legde hij de basis voor de positieve psychologie, die steeds meer erkenning geniet. Na een levendig debat op het gelukscongres van Schouten & Nelissen gaf hij een exclusief interview aan Loopbaan.nl. “Ik hoop dat door mijn werk de hoeveelheid geluk in de wereld toeneemt.”
Geluksgevoel van medewerkers draagt bij aan het succes van een onderneming. Je zou dus verwachten dat bedrijven er alles aan doen het geluk op de werkvloer te bevorderen.
“Er is aangetoond dat gelukkige mensen meer verdienen, minder vaak ziek en afwezig zijn, en langer in hun baan blijven. Maar dat dringt maar langzaam door tot het bedrijfsleven. Neem de Amerikaanse marine: de technische eisen aan materieel zijn enorm hoog, terwijl de kwaliteitseisen aan werkomstandigheden erg laag zijn.”
Aan de andere kant zou je het tegenstrijdig kunnen noemen als bedrijven vanuit welbegrepen eigenbelang wel geluk op de werkvloer nastreven, terwijl is aangetoond dat materieel gewin niet of nauwelijks bijdraagt aan persoonlijk geluk.
“Dat is inderdaad een paradox. Geluk zorgt voor meer materiële rijkdom, maar niet andersom. Dus als een bedrijf geluk zou willen bevorderen, hoeft het niet per sé rijkdom na te streven.”
Wat vindt u van het cynisme van de filosoof René ten Bos, die op dit congres zei dat organisaties geen plekken zijn waar mensen gelukkig kunnen of mogen worden? Hooguit leiden ze tot het geluk van werkbijen: ‘bee happy’…
“Ik waardeer zijn rol als aanjager van de discussie, maar hij is gewoon niet op de hoogte van de wetenschappelijke ontwikkelingen. Hij is weliswaar een filosoof, maar filosofen zijn al veertig jaar betrokken bij de wetenschap.”
De wetenschap stond zelf nogal sceptisch tegenover positieve psychologie. Is dat minder geworden?
“Ik denk het wel. Maar ik ben erg voor scepticisme. Dat is het middel om de waarheid te ontdekken. Voor elke twee nieuwe vrienden krijg ik twee nieuwe sceptici. Mensen als René ten Bos zijn erg goed voor de wetenschap, want ze scherpen het debat aan. Mijn hoofddoel was de studie van de positieve kant van het leven te legitimeren, en dat is gelukt. Dat maakt me tevreden.”
Hoe kunnen bedrijven of organisaties geluk op het werk stimuleren?
“In mijn boek staan praktische oefeningen, en ik verwijs ook graag naar de tests op mijn website Authentic Happiness, die toepasbaar zijn op organisaties. Op de website Reflective Happiness staan ook oefeningen voor bedrijven.”
Werkt u aan nieuwe ontwikkelingen?
“Ja, ik ben bezig met de ontwikkeling van energy mapping, maar het duurt nog twee tot drie jaar voordat dat toepasbaar wordt.”
Bent u zelf gelukkig?
“Ja, en het neemt ook toe. Ik meet het regelmatig. Ik doe m’n eigen oefeningen. Zo schrijf ik regelmatig ’s avonds voor het slapen op welke drie dingen die dag goed zijn gegaan, en waarom. Daardoor slaap je ook beter dan wanneer je denkt aan de vervelende ervaringen. Die oefening werkt verslavend, en is effectiever dan medicijnen. Ik schrijf ze trouwens niet meer op, ik bedenk het alleen.”
Bent u optimistisch over het effect van uw positieve boodschap op het geluk in de wereld?
“Ja, ik hoop dat door mijn werk de hoeveelheid geluk in de wereld toeneemt. Maar dat is meer een zaak van de politiek en het bedrijfsleven dan van de wetenschap.”
Links:
Gelukkig zijn kun je leren (boek van Martin Seligman)
Authentic Happiness
Reflective Happiness
Positive Psychology
Werken aan geluk (dossier van Schouten & Nelissen)
Interview met Ruut Veenhoven
Interview met René ten Bos
Onno van Buuren, november 2006